Er wordt gewerkt aan het mogelijk maken van het heffen van entree op de Zaanse Schans. Dit zou betekenen dat toeristen die de Zaanse Schans bezoeken dan toegang gaan betalen. Eerst zou dit vanaf het toeristenseizoen 2026 zijn. Inmiddels is besloten dat ongeveer een jaar extra nodig is. Voor de start van het toeristenseizoen 2027 moet er duidelijkheid zijn over de kaartverkoop. De Zaanse Schans is erg populair en daardoor ook erg druk. Met de opbrengst van de entreetickets kan er geïnvesteerd worden in onderhoud van het erfgoed, veiligheid en een betere balans tussen wonen en toerisme.
De gemeenteraad van Zaanstad heeft op 22 mei 2025 ingestemd met het raadsvoorstel Toekomstbestendige Zaanse Schans. De principebesluiten worden de komende tijd verder uitgewerkt.
Belangrijkste elementen voor het uitwerken van het voorstel:
- Inwoners van Zaanstad en Wormerland houden gratis toegang;
- Er komt geen zichtbaar hek om de Zaanse Schans;
- De Zaanse Schans is een icoon van de Zaanstreek en vormt een belangrijk onderdeel van de regionale identiteit;
- Inkomsten uit entreetickets zijn nodig voor de noodzakelijke investeringen in het hele gebied, zonder extra belasting te vragen aan inwoners;
- Om ticketverkoop mogelijk te maken worden wegen en paden aan de openbaarheid onttrokken;
- Het definitieve bedrag van de ticketprijs wordt samen met de partners in het gebied bepaald.
Meer projectinformatie
Nieuwsartikel 16 april 2025:
Voor behoud van Zaans erfgoed: vanaf seizoen 2026 entree voor toeristen bij bezoek Zaanse Schans
Persbericht 7 januari 2026:
Unieke kans voor toekomst Zaanse Schans vraagt om “zorgvuldigheid boven snelheid”
Waarom is ingrijpen op de Zaanse Schans nodig?
De Zaanse Schans krijgt elk jaar 2,6 miljoen bezoekers. De verwachting is dat dit aantal de komende jaren met 37% groeit. Dat zorgt voor meer drukte. Dit is niet goed voor de leefbaarheid voor bewoners en ondernemers, de veiligheid en het erfgoed. Zonder maatregelen komt het historische karakter van het gebied in gevaar. Daarom zijn investeringen nodig. Bijvoorbeeld voor onderhoud en herstel van monumenten. Maar ook om de toegang te verbeteren, de drukte te spreiden en parkeerproblemen aan te pakken. De gemeente wil een deel van deze kosten laten dekken uit de opbrengst van verplichte ticketverkoop voor toeristen op de Zaanse Schans.
Wat is besloten met betrekking tot het vastleggen van het fietspad over de Kalverringdijk?
De gemeente Zaanstad heeft een voorkeursvariant gekozen voor het verleggen van het fietspad langs de Kalverringdijk. De voorkeursroute is de variant ‘overkant dijksloot.’ Deze nieuwe route begint (vanuit het noorden gezien) bij het Molenmuseum, steekt daar de bestaande sloot over naar de oostkant en loopt dan parallel aan de Kalverringdijk naar het zuiden tot aan de kaasboerderij Catharina Hoeve. Daar buigt het fietspad af richting het Zaans Museum om via de sportvelden van het St. Michaël College een aansluiting te krijgen bij de Leeghwaterweg.
Het nieuwe fietspad komt aan de andere kant van de sloot te liggen. Het huidige fietspad wordt in de nieuwe situatie straks voor wandelaars en bestemmingsverkeer.
Komt er een hek rondom de Zaanse Schans?
Er komt geen zichtbaar hek rondom de Zaanse Schans. Wel zullen wegen en paden ‘aan de openbaarheid onttrokken’ worden,. Dit betekent dat bezoekers een ticket moeten kopen om toegang te krijgen. Bewoners van Zaanstad en Wormerland houden wel gratis toegang. De gemeente Zaanstad gaat in overleg met de partners op de Schans op zoek naar de meest gebruiksvriendelijke manier die past bij de uitstraling van de Zaanse Schans.
Wat is een eerlijke entreeprijs voor de Zaanse Schans?
Een eerlijke entreeprijs is volgens uitgebreid onderzoek €17,50. Dit is een eerlijke prijs volgens uitgebreid onderzoek. U kunt hier het onderzoek doornemen. Dit is een bruto bedrag. Dit betekent dat er ruimte is om met kortingen te werken en lagere prijzen voor jongeren, kinderen of gezinnen. Veel toeristen komen nu via touringcarbedrijven die veel meer geld vragen, terwijl de Zaanse Schans hiervan geen euro ontvangt. Het definitieve bedrag van de ticketprijs wordt samen met de partners in het gebied bepaald. Inwoners van Zaanstad en Wormerland blijven gratis toegang houden, net als mogelijk een aantal specifieke groepen. Dit gaan we nog verder uitwerken.
Waar gaan de inkomsten van de entree naartoe?
Alle inkomsten van de entree worden gebruikt voor het behoud en de verbetering van het erfgoed (zoals de molens) van de Zaanse Schans. Het gaat om investeringen in het gebied zelf, zoals restauratie, verkeersveiligheid, drukteregulering en het verbeteren van de leefbaarheid voor bewoners en ondernemers. Maar ook het gebied rond de Zaanse Schans, dit staat omschreven in het mobiliteitsplan. Het doel is om de Zaanse Schans te behouden zonder extra belastingdruk voor de inwoners van Zaanstad.
Meer weten? Bekijk ook de volledige lijst met veelgestelde vragen.
Een overzicht van alle documenten:
- Keuze voorkeursvariant fietsverbinding Kalverringdijk – Zaanse Schans
- Raadsbesluit Toekomstbestendige Zaanse Schans 1 MB
- Raad aanbiedingsbrief toekomstbestendige Zaanse Schans 8955808
- Raadsvoorstel Toekomstbestendige Zaanse Schans 8955808 (opent in nieuw tabblad)
- Bijlage 1 Raadsvoorstel in een oogopslag 8955808 (opent in nieuw tabblad)
- Bijlage 2 Tijdlijn 8955808 (opent in nieuw tabblad)
- Bijlage 3 Toelichting op urgentie Ontwikkelstrategie 8955808 (opent in nieuw tabblad)
- Bijlage 4 De toekomst van de Zaanse Schans 8955808 (opent in nieuw tabblad)
- Bijlage 5 Uitwerking scenario’s Zaanse Schans8 955808 (opent in nieuw tabblad)
- Bijlage 6 Prijsonderzoek all-in card Zaanse Schans Motivaction 8955808 (opent in nieuw tabblad)
- Bijlage 7 Toelichting onderverdeling exploitatielasten en investeringen 8955808 (opent in nieuw tabblad)
- Bijlage 8 Toekomstplan Erfgoeddorp Zaanse Schans 8955808 (opent in nieuw tabblad)
- Bijlage 9 Mobiliteitsplan Zaanse Schans en omgeving 8955808 (opent in nieuw tabblad)
- Bijlage 10 Memo participatietraject Zaanse Schans 8955808 (opent in nieuw tabblad)
- Bijlage 11 Samenwerkingsconvenant bewoners Zaanse Schans en gemeente Zaanstad 8955808 (opent in nieuw tabblad)
- Bijlage 12 Convenant gemeente Zaanstad en erfgoedpartijen Zaanse Schans 8955808 (opent in nieuw tabblad)
- Bijlage 13 Forecast 2035 Noord-Holland NBTC 8955808 (opent in nieuw tabblad)
- Overzicht_TV_ZB_8 mei 130 KB
- Overzicht technische vragen tm 6 mei 2025 12.00 uur 541 KB
- Analyse ondernemers – Opzet Verloop en Resultaten Pilot Entreegelden en Druktebeheersing 3 MB
- Analyse ondernemers – Samenvatting 78 KB
- Analyse ondernemers – Oplegnotitie evaluatie pilot 3 MB
- Analyse ondernemers – Review Zaanse Schans Pilot zomer 2024 (Arcadis) 3 MB
- Zienswijze pilot en evaluatie Historische Commissie 31122024 90 KB
- TV_set1_bijlage oplegnotitie Business Case Zaanse Schans 50 KB
- TV_set1_bijlage Financiële evaluatie pilot De Zaanse Schans 288 KB
- TV_set1_bijlage Recap Business Case Zaanse Schans nov 2024 54 KB
- TV_set1_bijlage_ ManSV BC Zaanse Schans nov 24 5 MB
- Overzicht TV_+set2_DZ GDB 265 KB
- TV_set2_bijlage Marktonderzoek musea NL sept 2023 132 KB
- TV_set2_bijlage Zienswijze pilot en evaluatie Historische Commissie 31122024 90 KB
- 20250620_set3 Technische Vragen 155 KB
- Technische vragen ZB 20052025 27 KB
Wanneer
Het college van B&W legt het principebesluit Zaanse Schans voor aan de gemeenteraad. Inspreken is mogelijk tijdens Zaanstad Beraad op 15 mei. Naar verwachting neemt de raad op 22 mei een besluit.
U kunt de video van het Zaanstad Beraad van 8 mei hier terugkijken.
Tijdens het Zaanstad beraad op 13 mei spraken 18 mensen in rondom de Zaanse Schans. U kunt de video van het Zaanstad Beraad van 13 mei hier terugkijken.
Tijdens het Zaanstad beraad op 15 mei spraken 11 mensen in rondom de Zaanse Schans. U kunt de video van het Zaanstad Beraad van 15 mei terugkijken.
Tijdens het Zaanstad beraad bespreekt de gemeenteraad de Zaanse Schans het raadsvoorstel Toekomstbestendige Zaanse Schans. U kunt de video van het Zaanstad Beraad van 20 mei terugkijken.
De gemeenteraad van Zaanstad stemt in met het raadsvoorstel Toekomstbestendige Zaanse Schans.
U kunt de besluitenlijst (inclusief het overzicht van aangenomen amendementen en de motie), het verslag en de video van het Zaanstad beraad van 22 mei hier bekijken.